Caspar David Friedrich

Op de hoge kustlijn bij het vissersdorpje Vitt, vlak bij Kaap Arkona aan de noordpunt van Rügen, staat sinds september 2024 een bijzondere verschijning in brons: Caspar David Friedrich, de meester van de romantische schilderkunst, blikt uit over de Oostzee. Het is een beeld dat precies doet wat Friedrich zijn leven lang deed - kijken, dromen en de natuur laten spreken.
Een jubileum als aanleiding
Het standbeeld werd op 5 september 2024 officieel onthuld, de dag waarop Friedrich precies 250 jaar geleden werd geboren. Die timing was geen toeval. De roemruchte schilder had Rügen maar liefst zeven keer bezocht, en het eiland liet diepe sporen na in zijn werk. De krijtwitte rotsen, de wijde luchten, de ruige kust - het zijn beelden die rechtstreeks teruggaan op zijn verblijven hier. Het was dan ook een meer dan passende plek om hem te eren.
Het initiatief voor het monument kwam van Insula Rugia, een Rügense natuurbeschermingsvereniging, die het project samen met de plaatselijke toerismevereniging bedacht en realiseerde. Het werd gefinancierd uit private donaties en subsidies van de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren - een samenwerking tussen burgers, natuur en cultuur die de geest van Friedrich zelf niet zou hebben misstaan.
Wat je ziet
De bronzen sculptuur is het werk van beeldhouwer Thomas Jastram, die eerder ook al een Friedrich-beeld vervaardigde in Lauterbach, eveneens op Rügen. De twee beelden zijn bewust verschillend van karakter. Waar het beeld in Lauterbach een andere houding aanneemt, toont het beeld bij Vitt een kijkende Friedrich - een man in geklede jas, met een wandelstok in de hand, die zijn blik richt op de eindeloze Oostzee voor hem. Het beeld staat op een grote zwerfkei, een zogenoemde Findling, die door het landijs hier ooit werd achtergelaten en nu als natuurlijk voetstuk dient.
De combinatie van het bronzen figuur, de ruwe steen en het open zeegezicht is treffend gekozen. Friedrich schilderde zijn figuren zo vaak op precies die manier: op de rug gezien, staand aan de rand van iets groots. Hier is dat geen doek, maar de werkelijkheid zelf.
Ligging en bereikbaarheid
Het beeld staat op het hoge kliffpad bij Vitt, vlak bij Kaap Arkona - het meest noordelijke punt van Rügen en een van de mooiste uitkijkpunten van het eiland. Vitt is een klein, schilderachtig vissersdorpje dat zijn authentieke karakter grotendeels heeft bewaard. Kaap Arkona zelf is goed bereikbaar vanuit Putgarten, waar parkeerplaatsen beschikbaar zijn. Vanaf daar is het een aangename wandeling langs de kust naar Vitt en het beeld.
In de omgeving
Wie het Friedrich-beeld bezoekt, combineert dat het best met een wandeling over het hoge kliffpad langs de noordkust. De uitzichten over de Oostzee zijn er adembenemend en roepen onmiskenbaar de sfeer op van Friedrichs eigen schilderijen. Kaap Arkona, op loopafstand, herbergt historische vuurtorens en de resten van een Slavische ringburcht. Het kleine Vitt zelf, met zijn rietgedekte huisjes en de pittoreske vissershaven, is een gehucht dat de tijd lijkt te hebben stilgezet.
Voor wie Rügen bezoekt met een oog voor kunst en natuur, is dit een van de meest betekenisvolle plekken van het eiland: een plek waar geschiedenis, landschap en verbeelding samenkomen - en waar een bronzen man uitkijkt over hetzelfde water dat hem ooit inspireerde.
Op de kaart
Route plannenVeelgestelde vragen
Wat is het Caspar David Friedrich-monument bij Vitt?
Het is een bronzen standbeeld van de romantische schilder Caspar David Friedrich, gemaakt door beeldhouwer Thomas Jastram. Het beeld toont Friedrich in een gehrok met wandelstok, terwijl hij uitkijkt over de Oostzee. Het staat op een zwerfkei op het hoge kustpad bij het vissersdorpje Vitt, vlakbij Kaap Arkona. Het monument werd officieel ingewijd op 5 september 2024, de 250e geboortedag van de schilder.
Waarom is dit monument op Rügen geplaatst?
Caspar David Friedrich bezocht Rügen zeven keer en liet zich sterk inspireren door het landschap van het eiland. Zijn beroemde schilderijen met krijtrotsen, zee en uitgestrekte luchten zijn deels op Rügen ontstaan. Het monument eert deze bijzondere band tussen de schilder en het eiland en markeert tevens zijn 250e geboortejaar in 2024.
Waar ligt het standbeeld precies en hoe kom ik er?
Het beeld staat op het hoge kustpad bij Vitt, een klein vissersdorpje vlakbij Kaap Arkona in het noorden van Rügen. Vitt is per auto via Putgarten te bereiken; vanaf de parkeerplaats bij Kaap Arkona is het een aangenaam wandeling langs de kust naar Vitt. Houd er rekening mee dat het laatste stuk langs steile klifpaden loopt.
Is een bezoek aan het standbeeld de moeite waard?
Zeker. Het beeld combineert cultuur en natuur op een indrukwekkende manier: Friedrich kijkt uit over precies het soort Oostzeelandschap dat hem ooit inspireerde. De locatie bij de krijtrotsen en de wijde zeehorizon maakt de ervaring bijzonder authentiek. Wie al naar Kaap Arkona gaat, doet er goed aan het korte omweggetje naar Vitt erbij te nemen.
Wat kun je verder zien en doen in de buurt?
Vlakbij liggen de iconische vuurtorens van Kaap Arkona en de Slavische ringwal Jaromarsburg. Het pittoreske Vitt heeft een historisch vissersdorp met rietgedekte huisjes en een kleine kapel. Verder zijn er mooie wandelroutes langs de klifkust. In de omgeving vind je ook strandjes en de mogelijkheid om van het uitzicht over de Oostzee te genieten.
Is het monument geschikt voor een bezoek met kinderen?
Ja, een bezoek is goed te combineren met een gezinsuitstap naar Kaap Arkona. Kinderen vinden de vuurtorens en het uitzicht op zee doorgaans erg leuk. Let wel op de steilere kustpaden rond Vitt, die voor zeer jonge kinderen minder geschikt zijn. Het standbeeld zelf is vrij toegankelijk en vraagt geen entree.
Wanneer is het beste moment om het monument te bezoeken?
Het standbeeld is het hele jaar toegankelijk. Het voorjaar en de vroege herfst zijn prettige periodes: minder drukte dan in het hoogseizoen en vaak mooi licht voor fotografie. In de zomer is Kaap Arkona drukker, maar biedt het gebied de levendigste sfeer. In de herfst en winter heeft de ruige kustlijn een bijzondere, sfeervolle aantrekkingskracht die goed past bij de schilderijen van Friedrich.
Wie heeft het monument gefinancierd en gerealiseerd?
Het project is bedacht en uitgevoerd door de Rugense natuurbeschermingsvereniging Insula Rugia samen met de toeristische organisatie van het eiland. De financiering kwam uit private donaties en subsidies van de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren. Het beeld is gemaakt door beeldhouwer Thomas Jastram, die ook elders op Rügen een Friedrich-sculptuur heeft vervaardigd, namelijk in Lauterbach.
Tickets & excursies
Boek vooraf de leukste activiteiten, tours en tickets.