Peenemünde

Wie over het water tuurt richting de monding van de Peenestroom, ziet in de verte een slanke toren oprijzen op een plek waar eigenlijk geen land hoort te zijn. De vuurtoren van Peenemünde staat op een kunstmatig eilandje van beton en steen, midden in het water tussen het eiland Usedom en het vasteland van Voor-Pommeren. Het is een van de eigenaardigste en meest fascinerende bouwwerken langs deze kust, en een stille wachter over een van de drukste waterwegen van de regio.

Een toren op een kunstmatig eiland

Wat de vuurtoren van Peenemünde direct onderscheidt van de meeste andere vuurtorens langs de Oostzeekust, is zijn ligging. Er was hier geen bestaand stukje land om op te bouwen, dus werd er simpelweg een eilandje gecreëerd - opgebouwd uit beton en steenmateriaal, midden in het water. Op dat fundament verrijst de toren, die de monding van de Peenestroom bewaakt. Die stroom vormt de waterweg die het eiland Usedom scheidt van het Voor-Pommeerse vasteland, en ligt op een steenworp afstand van het kleine eiland Ruden. Het is een technisch vernuft dat tegelijk poëtisch aandoet: een mens heeft hier letterlijk grond gecreëerd om een baken te kunnen plaatsen.

Wat je ziet

De vuurtoren is een actief navigatielicht, beheerd vanuit Stralsund door de WSV, de Duitse waterstaatsautoriteit. Dat betekent dat hij tot op de dag van vandaag een praktische functie vervult en schepen begeleidt door de soms verraderlijke wateren rond de Peenestroommonden. Vanop het water is de toren indrukwekkend in zijn kwetsbaarheid: een slanke constructie, omringd door open water, met geen ander land in zicht dan de vage contouren van Usedom en Ruden. Voor wie passeert per boot, is dit een van de meest memorabele gezichten langs deze Oostzeeroute.

Ligging en bereikbaarheid

De vuurtoren bevindt zich strikt genomen niet op het eiland Rügen zelf, maar ligt in de directe omgeving, in het grensgebied tussen de Landkreis Vorpommern-Greifswald en de Boddenwateren die Rügen omringen. Vanuit het zuidoosten van Rügen, of vanuit de havenplaats Peenemünde op Usedom, is de toren bij helder weer zichtbaar. Een bezoek te voet of per auto is door de ligging op een kunstmatig eiland niet mogelijk - het water houdt bezoekers op afstand. De meest voor de hand liggende manier om de toren van dichtbij te zien, is per boot of kajak.

In de omgeving

De omgeving van Peenemünde is rijker aan geschiedenis dan ze op het eerste gezicht lijkt. Het plaatsje Peenemünde op Usedom staat bekend om zijn bewogen verleden als locatie van een Duits raketonderzoekscentrum uit de Tweede Wereldoorlog, waarover het lokale museum uitgebreid vertelt. Het nabijgelegen eilandje Ruden is een onbewoond natuurreservaat dat bereikbaar is per veerboot vanuit Gager op Rügen of vanuit Greifswald, en biedt een bijzondere combinatie van wilde natuur en stille vergezichten. De Bodden achter Rügen en de Peenestroom zelf zijn geliefde gebieden voor zeilers, kajakers en vogelaars, die hier prachtige waarnemingen kunnen doen van trekvogels en watervogels.

Een baken voor de verbeelding

De vuurtoren van Peenemünde is geen bezienswaardigheid die je van binnenuit kunt verkennen, maar juist dat maakt hem zo aantrekkelijk. Hij staat symbool voor de manier waarop mensen dit waterrijke landschap naar hun hand hebben gezet - en tegelijk voor de kracht van de natuur die dat landschap blijft domineren. Een glimp opvangen van deze eenzame toren op zijn kunstmatige eiland is een van die kleine, onverwachte momenten die een reis langs de Oostzeekust onvergetelijk maken.

Bron: Wikipedia