Preußensäule

Aan de zuidoostkust van Rügen staan twee imposante zuilen die je letterlijk en figuurlijk doen stilstaan. Meer dan vijftien meter hoog torenen ze uit boven het landschap, zwijgzame getuigen van Pruisische machtsvertoon en eeuwenoude militaire geschiedenis. De Preußensäulen zijn geen alledaagse monumenten - ze zijn gehouwen uit de ruwe grond van het eiland zelf, ten koste van een van de grootste zwerfstenen van heel Noord-Duitsland.

Geschiedenis: Brandenburg, Pruisen en een veroverd eiland

De twee zuilen werden opgericht in opdracht van de Pruisische koning Friedrich Wilhelm IV, de eerste in 1854 bij Neukamp en de tweede in 1855 bij Groß Stresow. Beide plaatsen maken vandaag de dag deel uit van de gemeente Putbus. De monumenten herdenken twee historische landingen van troepen op Rügen: die van Brandenburgse soldaten in 1678 en die van Pruisische troepen in 1715. Beide operaties waren onderdeel van de strijd om de heerschappij over het zuidelijke Oostzeegebied, en de zuilen dienden om die Pruisische machtsclaim ook visueel kracht bij te zetten.

De plechtige onthulling van de eerste zuil bij Neukamp vond plaats op 15 oktober 1854. Precies een jaar later, op 15 oktober 1855, werd de tweede zuil bij Groß Stresow ingewijd - die datum viel bovendien samen met de zestigste verjaardag van Friedrich Wilhelm IV zelf. Een bewust gekozen symbolisch moment.

Gehouwen uit Rügens eigen bodem

Wat de Preußensäulen extra bijzonder maakt, is het materiaal waaruit ze zijn vervaardigd. De schijfvormige trommelstukken waaruit de zuilen zijn opgebouwd, en delen van de sokkels, werden gehouwen uit de zogenoemde Große Stein bij Nardevitz op het schiereiland Jasmund. Dit was een van de grootste zwerfstenen van heel Noord-Duitsland, miljoenen jaren geleden door gletsjers vanuit Scandinavië meegenomen en op Rügen achtergelaten.

De winning van het steen voor de zuilen heeft de zwerfkei echter grotendeels vernietigd. Wat er vandaag de dag nog van over is, steekt nog altijd zo'n drie meter boven het maaiveld uit en maakt nog steeds indruk - maar het is slechts een fractie van wat er ooit was. Het is een wrang bijeffect van het monument: om iets nieuws te bouwen, werd iets onvervangbaars opgeofferd.

Wat je ziet

De twee zuilen staan aan de zuidoostkust van Rügen, dicht bij het water. Ze hebben elk een hoogte van meer dan vijftien meter en zijn opgebouwd uit op elkaar gestapelde stenen trommels op een stenen sokkel. Hun robuuste, classicistische vormgeving past bij de Pruisische stijl van de negentiende eeuw: monumentaal, sober en bedoeld om eeuwen mee te gaan. De omgeving is rustig en groen, wat het contrast met de imposante zuilen des te groter maakt.

Praktisch en ligging

De Preußensäulen bevinden zich nabij de dorpen Neukamp en Groß Stresow, beide in de gemeente Putbus op het zuidoostelijke deel van Rügen. Putbus zelf is een charmante, planmatig aangelegde stad met een stervormig park en wit gepleisterde gebouwen in empirestijl - een bezoek aan de Preußensäulen combineert dan ook goed met een wandeling door dit bijzondere stadje.

In de omgeving

Wie toch al op weg is naar Jasmund om de bekende krijtrotsen of het nationaal park te bezoeken, kan onderweg een omweg maken langs Nardevitz om de overblijfselen van de Große Stein te zien - de zwerfkei die zijn leven gaf aan de monumenten. Het geeft het bezoek aan de Preußensäulen een extra dimensie: je ziet zowel het resultaat als de prijs die daarvoor betaald werd.

Bron: Wikipedia