Mahnkesche Mühle

Op slechts een steenworp afstand van het vasteland, in de havenstad Stralsund die de poort vormt naar Rügen, staat een opvallende getuige van vroeger ambacht: de Mahnkesche Mühle. Deze windmolen is de laatste historische molen van Stralsund en vertelt het verhaal van wind, graan en een stad die eeuwenlang haar eigen koers voer aan de Oostzee.

Geschiedenis

De Mahnkesche Mühle dateert uit de tweede helft van de achttiende eeuw en was oorspronkelijk gebouwd op de zogenaamde Mahnkesche Wiesen, een weiland vlakbij de Rügendamm - de verbindingsdam naar het eiland Rügen. Op die plek maalde de molen generaties lang zijn graan, aangedreven door de Oostzeewind die over de vlakke omgeving raast.

In 1958 werd de windaandrijving vervangen door een elektrische motor, een veelvoorkomende aanpassing in de naoorlogse jaren toen efficiëntie belangrijker werd dan traditie. Toch bleef de molen nog tot 1968 in bedrijf, een opmerkelijk lang leven voor een molen die al zo'n twee eeuwen op zijn benen stond. In 1980 sloeg het ongeluk toe: een brand beschadigde delen van het molencomplex, waaronder een graanopslagplaats, een machinekamer en het molenaarshuis. Daarna werd de molen verplaatst en herbouwd in de dierentuin van Stralsund, de Stralsunder Tierpark, waar hij vandaag de dag nog te bewonderen is.

Wat je ziet

De Mahnkesche Mühle is een zogenaamde galerij-hollandse molen, een type dat in Noord-Duitsland wijdverspreid was en dat je herkent aan de kenmerkende omloop of galerij halverwege de romp, van waaruit de molenaar de wieken kon bedienen. De molen heeft zeildoekroedes en een eenvoudige windwijzer.

De afmetingen zijn indrukwekkend voor wie de molen van dichtbij bekijkt: hij is 16,10 meter hoog, met een diameter van 13 meter aan de basis die geleidelijk versmalt naar 5,30 meter aan de onderkant van de kap. Binnenin bevindt zich een gietijzeren as van maar liefst 3,4 ton, vervaardigd door de Stralsundse molenmakersfabriek Otto Hübner. Deze zwaar gietijzeren as was tot in de jaren twintig van de twintigste eeuw in gebruik en is een prachtig voorbeeld van negentiende-eeuws industrieel vakmanschap.

Ligging en bereikbaarheid

De molen staat in de Stralsunder Tierpark, de dierentuin van Stralsund. Stralsund zelf ligt direct aan het vasteland, verbonden met Rügen via de Rügendamm en de modernere Rügenbrücke. Voor bezoekers die vanuit Rügen komen - of er juist naartoe gaan - is de molen dus gemakkelijk te combineren met een bezoek aan de stad. Stralsund is sowieso een bezoek waard: de middeleeuwse binnenstad staat op de UNESCO Werelderfgoedlijst en biedt met onder meer het Ozeaneum een rijke dagvulling.

In de omgeving

Wie geïnteresseerd is in de geschiedenis van Rügen en de omliggende regio, vindt in Stralsund een uitstekende thuisbasis. De stad biedt historische architectuur, het Stralsundse Volkstheater en directe verbindingen naar de eilandhoofdplaats Bergen auf Rügen. Op het eiland zelf zijn molens als bouwtype weliswaar minder prominent aanwezig, maar de agrarische geschiedenis van Rügen - met zijn uitgestrekte graanvelden en traditionele boerderijen - sluit naadloos aan bij de wereld die de Mahnkesche Mühle vertegenwoordigt.

De combinatie van een bezoek aan de molen in de dierentuin, een wandeling door de UNESCO-binnenstad en vervolgens de oversteek naar Rügen maakt van Stralsund een logisch en boeiend startpunt voor elke Rügen-reis.

Bron: Wikipedia