Dorfkirche Groß Zicker
Op het schiereiland Mönchgut, het meest zuidelijke uitstulpsel van het eiland Rügen, staat een kerkje dat ouder is dan bijna alles wat er om heen staat. De Dorfkirche Groß Zicker is niet alleen een sieraad voor het bescheiden dorpje dat haar naam draagt, maar ook een levend bewijs van eeuwen geloof, gemeenschapsleven en maritieme eenvoud aan de Duitse Oostzeekust.
Geschiedenis: het oudste gebouw op Mönchgut
Het koor van de kerk werd vermoedelijk rond 1350 gebouwd, en het schip volgde kort daarna. Dat maakt dit kleine godshuis naar alle waarschijnlijkheid het oudste bewaard gebleven gebouw op het hele schiereiland Mönchgut. Een bijzonder bewijs van die hoge ouderdom vinden we in de archieven: toen het klooster Eldena in 1360 het gebied van Mönchgut aankocht, vermeldde de koopakte uitdrukkelijk een ecclesia sive capella in Groß Zicker, Latijn voor "kerk of kapel". De monniken van Eldena, een Cisterciënzerpriorij bij het huidige Greifswald, wisten dus al precies wat ze in bezit kregen.
In de eeuwen die volgden bleef de kerk het religieuze en sociale hart van de kleine vissers- en boerengemeenschap op Mönchgut. Van 1878 tot 1906 stond dominee Emil Steurich (1852-1921) aan het hoofd van de gemeente. Hij was niet alleen predikant maar ook schrijver, en legde de geschiedenis en verhalen van Rügen vast in literaire vertellingen die nog steeds worden gewaardeerd door liefhebbers van de eilandgeschiedenis.
Wat je ziet: kerk en kerkhof
De kerk zelf is sober en ingetogen, zoals past bij een gemeenschap die van oudsher leefde van visserij en landbouw op een schiereiland dat tot in de negentiende eeuw relatief geïsoleerd was van de rest van Rügen. De gotische kenmerken van het koor, daterend uit de veertiende eeuw, verraden de bouwstijl die in die periode in heel Noord-Duitsland populair was.
Minstens zo de moeite waard als de kerk zelf is het oude kerkhof dat erbij hoort. Bijzonder aandacht verdient de zogenoemde Jakobstein, een historisch grafmonument of -steen dat zijn naam dankt aan de pelgrimsroutes naar Santiago de Compostela waarmee het wordt geassocieerd. Het kerkhof ademt de sfeer van vroegere generaties Mönchguters, en geeft een indruk van hoe hecht en zelfstandig dit eilandgemeenschapje eeuwenlang heeft geleefd.
Ligging en bereikbaarheid
Groß Zicker ligt aan de oostkant van het schiereiland Mönchgut, niet ver van de kustplaats Thiessow. De weg erheen slingert door een glooiend landschap van heuvels, riet en kuststroken, en is op zichzelf al een kleine belevenis. Mönchgut staat bekend om zijn gevarieerde natuur, met kliffen, lagunen en uitgestrekte rietvelden. Het gebied is onderdeel van het Nationaal Park Vorpommersche Boddenlandschaft, en dat geeft de omgeving een rustige, beschermde uitstraling.
Met de auto is Groß Zicker goed bereikbaar vanuit Bergen op Rügen of vanuit Putbus. In het toeristenseizoen rijden er ook bussen richting Mönchgut, maar een fiets is op dit schiereiland eigenlijk het ideale vervoermiddel.
In de omgeving
Wie de kerk bezoekt, combineert dat het best met een wandeling over Mönchgut. De kliffen bij Thiessow en het stille vissersplaatsje Gager liggen op korte afstand. Ook het nabijgelegen Zicker Große See, een laguneachtig meer, is een mooie bestemming voor vogelliefhebbers. Het schiereiland heeft een eigen karakter dat verschilt van de drukkere noordkant van Rügen, en de Dorfkirche Groß Zicker past daar perfect in: oud, authentiek en de moeite waard voor wie verder kijkt dan de gebaande paden.
Op de kaart
Route plannenVeelgestelde vragen
Wat is de Dorfkirche Groß Zicker?
De Dorfkirche Groß Zicker is een evangelische dorpskerk op het schiereiland Mönchgut, op het eiland Rügen. Het koor van de kerk stamt vermoedelijk uit circa 1350, waarmee het de oudste bekende bouw op Mönchgut is. In een koopakte uit 1360 wordt al een kerk of kapel in Groß Zicker vermeld. Naast de kerk zelf is ook het oude kerkhof met de zogenoemde Jakobstein een bezienswaardigheid.
Waar ligt de kerk precies en hoe kom ik er?
De kerk staat in het dorp Groß Zicker, op het schiereiland Mönchgut in het zuidoosten van Rügen. Mönchgut is goed bereikbaar vanuit Garz of Putbus via de B196. Met de auto rijd je door Göhren richting Groß Zicker. Het gebied leent zich ook uitstekend voor een fietstocht, want Mönchgut heeft een fijn fietspadennetwerk langs kust en binnenland.
Is de Dorfkirche Groß Zicker de moeite waard om te bezoeken?
Zeker. De kerk is niet alleen historisch interessant als oudste gebouw op Mönchgut, maar ook de rustige ligging in het beschermde landschap van Mönchgut maakt een bezoek de moeite waard. Het bijbehorende oude kerkhof met de Jakobstein voegt een extra historische laag toe. Voor wie houdt van authentieke, onontdekte plekken op Rügen is dit een verademing ten opzichte van drukker bezochte attracties.
Wat kan ik bij de kerk allemaal zien en doen?
Je kunt de middeleeuwse kerk bekijken, die in twee fasen werd gebouwd: het koor rond 1350 en het schip iets later. Op het oude kerkhof naast de kerk staat de Jakobstein, een historische steen die de moeite van nader onderzoek waard is. De omgeving van Groß Zicker biedt daarnaast mooie wandelroutes door het glooiende landschap van Mönchgut, met uitzichten over de Bodden en de Oostzee.
Is een bezoek geschikt voor kinderen en gezinnen?
Een kort bezoek aan de kerk en het kerkhof is prima te combineren met een gezinsuitstapje naar Mönchgut. Kinderen vinden de wandelroutes en het kustlandschap rondom Groß Zicker waarschijnlijk interessanter dan de kerk zelf. Plan het bezoek dan ook als onderdeel van een bredere tocht door Mönchgut, eventueel met een stop aan het strand bij Göhren of een picknick in de natuur.
Wanneer kan ik de kerk het beste bezoeken?
Het voorjaar en de zomer zijn de meest aangename periodes, met langer daglicht en goed wandelweer in het omliggende landschap. De nazomer en het vroege najaar zijn rustiger en nog steeds aangenaam. Houd er rekening mee dat de kerk als actief kerkgebouw niet altijd vrij toegankelijk is; controleer voor een bezoek aan de binnenkant eventuele openingstijden of dienstregelingen ter plaatse.
Wie was Emil Steurich en wat heeft hij met deze kerk te maken?
Emil Steurich (1852-1921) was van 1878 tot 1906 predikant van de Dorfkirche Groß Zicker. Naast zijn kerkelijke werk was hij schrijver en legde hij verhalen over de geschiedenis van Rügen vast. Hij combineerde zijn rol als geestelijke met die van regionaal chroniqueur, waardoor zijn werk tot op heden een interessante bron is voor wie meer wil weten over de geschiedenis van het eiland.
Wat is er in de buurt van de Dorfkirche Groß Zicker te doen?
Groß Zicker ligt op het schilderachtige schiereiland Mönchgut, dat bekendstaat om zijn gevarieerde natuur en rustige sfeer. Vlakbij liggen de badplaats Göhren met zijn strand en pier, en het Naturschutzgebiet Mönchgut met wandelpaden door duinen en rietlanden. Ook de andere dorpjes op Mönchgut, zoals Thiessow en Middelhagen, zijn een mooie aanvulling op een dag langs deze historische kerk.
Tickets & excursies
Boek vooraf de leukste activiteiten, tours en tickets.