Großsteingrab Posewald 1

Wie over de wegen rond het stille dorpje Posewald rijdt, kan zo maar voorbijgaan aan een van de meest intrigerende overblijfselen van de prehistorie op Rügen. Verstopt in het landschap van de gemeente Putbus ligt een megaliethgraf dat al duizenden jaren de tand des tijds doorstaat - een stille getuige van een cultuur die lang voor de Romeinen, lang voor de Vikingen, al op dit Baltische eiland leefde.

Geschiedenis

Het Großsteingrab Posewald 1, ook wel de Blocksberg genoemd, is een grafmonument uit de jonge steentijd en werd aangelegd door de zogenaamde Trechterbekercultuur. Deze cultuur, die haar naam dankt aan de karakteristieke trechtervormige aardewerken bekers die zij maakten, was actief in grote delen van Noord-Europa en liet over het hele Baltische gebied indrukwekkende megalietgraven achter.

Oorspronkelijk stonden er in de omgeving van Posewald drie van zulke grafmonumenten. Dat feit alleen al vertelt iets over hoe belangrijk dit gebied moet zijn geweest voor de prehistorische bewoners van wat we nu Rügen noemen. Helaas zijn twee van de drie graven in de loop van de eeuwen verdwenen, vaak letterlijk opgeruimd door boeren die de grote stenen als handig bouwmateriaal beschouwden. Alleen de Blocksberg is bewaard gebleven. Het graf draagt het wetenschappelijke registratienummer Sprockhoff 492, een catalogisenering uit de twintigste eeuw waarmee de Duitse archeoloog Ernst Sprockhoff de megalietgraven van Noord-Duitsland systematisch in kaart bracht.

Wat je ziet

De Blocksberg presenteert zich als een typisch voorbeeld van de megalietbouw die kenmerkend is voor de Trechterbekercultuur in het Baltische kustgebied. Grote, onbewerkte veldkeien, zogenaamde zwerfkeien die tijdens de laatste ijstijd door gletsjers vanuit Scandinavië werden meegevoerd, vormen samen de structuur van het graf. De keien fungeerden als wanden en draagstenen voor een of meerdere dekstenen bovenop.

Zulke graven dienden als collectieve begraafplaatsen, waar generaties lang de doden werden bijgezet. Ze waren in het landschap zeker niet onopvallend, integendeel: hun aanwezigheid markeerde het territorium van een gemeenschap en maakte de band met de voorouders zichtbaar.

Praktisch en ligging

Posewald is een kleine kern binnen de gemeente Putbus, die op het zuidelijke deel van Rügen ligt. Putbus zelf is een bijzonder stadje met een neoclassicistisch stadshart dat de moeite waard is om te verkennen, en vormt een goed vertrekpunt voor een bezoek aan de Blocksberg.

Zoals bij veel megalietgraven op Rügen het geval is, is de toegang vrij en zijn er geen openingstijden. Wel is het verstandig om van tevoren na te gaan hoe je het monument bereikt, want de exacte ligging buiten de bebouwde kom vraagt soms wat zoekwerk. Stevige schoenen zijn aan te raden als het terrein nat of modderig is.

In de omgeving

Rügen is ronduit rijk aan prehistorische monumenten. Wie de smaak te pakken krijgt na een bezoek aan Posewald 1, heeft genoeg om verder te ontdekken. Elders op het eiland liggen diverse andere megalietgraven en prehistorische grafheuvels, verspreid over een landschap van bossen, velden en kustlijnen. Combineer een bezoek aan de Blocksberg met een wandeling door de bossen rond Putbus of met een uitstap naar het nabijgelegen Lauterbach aan de oevers van het Greifswalder Bodden.

Wie Rügen wil begrijpen in al zijn lagen, doet er goed aan de geoloog en de historicus in zichzelf los te laten. Onder het eiland van badtoerisme en krijtrotsen ligt een wereld die begon lang voordat er een enkel woord over dit eiland werd opgeschreven.

Bron: Wikipedia