Großsteingrab Starrvitz

Op het noordwestelijke puntje van Rügen, verscholen in het landschap rond het dorpje Gramtitz, staat een van de meest indrukwekkende stille getuigen van de eilandgeschiedenis: het Großsteingrab Starrvitz. Dit megalithische graf is duizenden jaren oud en herinnert aan een tijd waarin de eerste boeren van de Trechterbekercultuur hun doden op bijzondere wijze ter aarde bestelden. Dat dit graf er nog staat, is eigenlijk een klein wonder.

Een van vier, nu als enige over

Ooit waren er bij Gramtitz vier megalithische grafmonumenten, allemaal aangelegd door mensen van de zogenoemde Trechterbekercultuur, een neolithische boerengemeenschap die grote delen van Noord-Europa bewoonde. In de loop van de negentiende eeuw werden drie van de vier graven vernietigd, vermoedelijk omdat de stenen werden gebruikt als bouwmateriaal, een lot dat helaas ook veel andere prehistorische monumenten op Rügen en elders in Noord-Europa trof. Het enige dat overbleef, draagt het catalogusnummer Sprockhoff 465 en wordt aangeduid als het Großsteingrab Starrvitz. Die naam verwijst naar de nabijgelegen buurtschap Starrvitz, een gehucht dat eveneens tot de gemeente Dranske behoort, in de Landkreis Vorpommern-Rügen in de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern.

De Trechterbekercultuur op Rügen

De Trechterbekercultuur, in het Duits de Trichterbecherkultur, was actief in het vierde en derde millennium voor Christus. De naam verwijst naar de karakteristieke trechtervormige aardewerken bekers die deze gemeenschappen vervaardigden. Op Rügen en het omliggende vasteland van Pommeren zijn tal van sporen van deze cultuur gevonden. De grote grafkamers die zij bouwden, de zogenoemde hunebed-achtige constructies van reusachtige keien en draagstenen, dienden als collectieve graven voor meerdere generaties. Ze waren geen vluchtige bouwwerken, maar zorgvuldig geconstrueerde gedenktekens die bedoeld waren om eeuwen, zo niet millennia, te overleven. Dat maakt de vernietiging van drie van de vier Gramtitzer graven in de negentiende eeuw des te pijnlijker.

Wat je ziet

Het Großsteingrab Starrvitz is een voorbeeld van de typische megalithische bouwwijze uit deze periode: grote zwerfkeien, door gletsjers tijdens de laatste ijstijd naar dit deel van Europa gebracht, werden door mensen bijeengebracht en opgestapeld tot een grafkamer. De omgeving van Gramtitz, dicht bij de kust van de Jasmunder Bodden en het noordelijke deel van het eiland, biedt een rustig en ongerept landschap dat het bezoek aan dit soort plekken extra bijzonder maakt. Het is de combinatie van het stille, wijdse Rügen-landschap en de aanwezigheid van zo'n oud monument die bezoekers vaak diep raakt.

Praktisch en ligging

Gramtitz is een klein dorpje dat valt onder de gemeente Dranske, gelegen in het noordwestelijke deel van Rügen op het schiereiland Wittow. De regio is relatief rustig en veel minder toeristisch dan de drukbezochte stranden van Binz of de krijtrotsen bij Sassnitz. Dat maakt een bezoek aan het Großsteingrab Starrvitz extra aangenaam voor wie op zoek is naar rust en authenticiteit. Er zijn geen toegangsprijzen of vaste openingstijden bekend; dit soort megalithische graven is in Duitsland doorgaans vrij toegankelijk in het open landschap. Neem stevige schoenen mee en reken op een rustige wandeling door agrarisch gebied.

In de omgeving

Wie de moeite neemt om naar dit afgelegen deel van Rügen te reizen, wordt beloond met meer dan alleen het graf zelf. Het schiereiland Wittow biedt indrukwekkende kustlandschappen langs de Bodden-wateren, kleine vissersplaatsjes en een gevoel van het echte, onontdekte Rügen. Combineer het bezoek aan het Großsteingrab Starrvitz met een wandeling langs de kust of een verkenning van de andere kleine dorpjes in de omgeving, en je hebt een dag vol authentieke eilandsfeer.

Bron: Wikipedia