Kütertor

Wie door de oude binnenstad van Stralsund wandelt, stuit vroeg of laat op een opmerkelijk overblijfsel van een roemloos verleden: het Kütertor, een van de weinige stadspoorten die de tand des tijds heeft overleefd. In een stad die ooit omgeven was door maar liefst tien stadspoorten, zijn er nog slechts twee overeind gebleven. Dat maakt het Kütertor niet alleen historisch bijzonder, maar ook bijna een wonder op zichzelf.

Een poort met een bijzondere overlevingskans

Stralsund, de Hanzestad aan de Oostzee die je bezoekt voordat je de veerboot naar Rügen neemt, was in de middeleeuwen omringd door een indrukwekkend vestingstelsel. Van de tien oorspronkelijke stadspoorten waren er vijf zogenoemde landpoorten, die toegang gaven tot de stad vanuit het achterland. De meeste van deze poorten zijn in de loop der eeuwen gesloopt, verbouwd of simpelweg vergaan. Het Kütertor en het Kniepertor zijn de enige twee die bewaard zijn gebleven. Samen vormen zij een tastbaar bewijs van de militaire en stedenbouwkundige ambities die Stralsund ooit had.

Wat je ziet

Het Kütertor bevindt zich in het historische stadsgebied van Stralsund, de zogenoemde Altstadt, die tegenwoordig op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat. De poort maakt deel uit van het bredere beeld van middeleeuwse baksteenarchitectuur waarvoor de regio zo bekend is. De Noord-Duitse baksteengotiek is hier alom aanwezig, en het Kütertor past naadloos in dat straatbeeld. Het is geen spectaculair bouwwerk dat van verre de aandacht trekt, maar juist die ingetogen aanwezigheid maakt het des te authentieker. Je ervaart hier geen gereconstrueerde toeristische attractie, maar een stadspoort die gewoon is blijven staan terwijl de wereld er omheen veranderde.

Geschiedenis in context

Als landpoort van de vestingwerken van Stralsund was het Kütertor ooit een controlepunt voor iedereen die de stad te voet of per kar betrad. In tijden van oorlog en handelsconflicten bepaalden poorten als deze wie er wel en niet welkom was. Stralsund speelde als Hanzestad een centrale rol in de middeleeuwse handelsnetwerken rondom de Oostzee, en de verdedigingswerken van de stad weerspiegelden die rijkdom en dat belang. Dat van al die poorten er slechts twee zijn overgebleven, geeft aan hoe ingrijpend de stadsontwikkeling in de eeuwen daarna was.

Praktisch en ligging

Het Kütertor ligt in de Altstadt van Stralsund, op het vasteland van Noord-Duitsland, direct tegenover het eiland Rügen. Stralsund is vanuit Rügen makkelijk te bereiken via de Rügendamm, de brug die het eiland met het vasteland verbindt. De poort bevindt zich in een wandelgebied en is van buitenaf vrij te bekijken. Een bezoek aan het Kütertor combineert dan ook uitstekend met een stadswandeling door de middeleeuwse binnenstad, waar je op elk plein en in elke straat geschiedenis tegenkomt.

In de omgeving

Wie het Kütertor bezoekt, doet er goed aan ook het Kniepertor te zoeken, de enige andere overgebleven stadspoort van Stralsund. Zo maak je als het ware een vergelijkende reis door de restanten van de middeleeuwse verdedigingsgordel. Daarna loont het de moeite om door te wandelen naar de imposante Marienkirche, het stadhuis of het Ozeaneum, het populaire maritieme museum aan het water. Stralsund is veel meer dan een doorvoerplaats naar Rügen. Het is een stad die op zichzelf een bezoek verdient, en het Kütertor is daar een stille maar overtuigende getuige van.

Bron: Wikipedia