Schulmuseum

Stel je voor: een piepklein klaslokaal waar zestig kinderen tegelijk zitten, van zes tot veertien jaar oud, allemaal in één ruimte. Geen aparte klassen, geen bellen die de dag opdelen - gewoon één meester, één bord en een zee aan kinderhoofden. In het dorpje Middelhagen op het schiereiland Mönchgut kun je dit tafereel nog altijd met eigen ogen aanschouwen, in het charmante Schulmuseum dat de onderwijsgeschiedenis van dit bijzondere stukje Rügen levend houdt.

Geschiedenis van het gebouw

Het Schulmuseum is gevestigd in het voormalige kosterswoning van Middelhagen, een gebouw met een lange en gevarieerde geschiedenis. Al in 1747 werd een voorganger van dit huis voor het eerst vermeld in een officiële aantekening. Dat oorspronkelijke gebouw was een zogenaamd rookhuis - een schoorsteenloze woning die typerend was voor de boeren- en vissersfamilies die de Mönchgut destijds bevolkten. Rook trok simpelweg via kieren en openingen naar buiten, wat het wonen er niet comfortabeler op maakte.

Rond 1825 werd het huidige gebouw opgetrokken, en dat staat er nog altijd. Naast de koster gebruikte ook de plaatselijke predikant het pand voor zijn ambtelijke bezigheden, totdat er in Middelhagen een eigen pastorie werd gebouwd. Op 1 augustus 1986 opende het museum zijn deuren - een moment dat samenviel met een hernieuwde interesse in lokale cultuur en geschiedenis op Rügen.

Wat je ziet

Het hart van het museum is het authentieke klaslokaal van een eenklassenschool. Tot zo laat als 1946 werden hier kinderen van de eerste tot en met de achtste klas tegelijk onderricht - tot zestig leerlingen in één ruimte. De leeftijden liepen uiteen van zes tot veertien jaar, en toch moest één onderwijzer het allemaal in goede banen leiden.

Het lesprogramma was, zeker tot het einde van de negentiende eeuw, sober van opzet. Schrijven, rekenen en lezen stonden centraal, waarbij dat lezen zich grotendeels beperkte tot de catechismus en het gezangboek. Religie was een vast en zwaarwegend onderdeel van de dag. Wie dit klaslokaal binnenstapt, voelt direct hoe anders - en hoe streng - het schoolleven er vroeger aan toe ging.

Ligging en omgeving

Het museum ligt op een markante plek in het hart van Middelhagen, direct naast de St.-Catharinakerk en tegenover de oude dorpskroeg. Die combinatie van kerk, school en herberg vertelt op zichzelf al veel over het sociale leven van een vroegere Mönchgut-gemeenschap. Alles draaide om die drie plekken.

Mönchgut is het schilderachtige zuidoostelijke schiereiland van Rügen, bekend om zijn rustieke vissersplaatsjes, smalle wegen en gevoel van tijdloosheid. Het landschap - met zijn baaien, rietkragen en lage horizonnen aan de Oostzee - sluit naadloos aan bij de sfeer die het Schulmuseum uitademt. Wie op Mönchgut ronddwaalt, stuit voortdurend op sporen van een leven dat eeuwenlang nauwelijks veranderde.

In de omgeving

Middelhagen en de rest van Mönchgut bieden meer dan alleen dit museum. Het schiereiland heeft een rijke traditie van volkskunst en lokale klederdracht, en in de omliggende dorpjes zoals Göhren en Thiessow vind je aanvullende musea en culturele plekjes die het beeld van het oude vissersleven verder inkleuren. Combineer je bezoek aan het Schulmuseum met een wandeling langs de kust of een fietstocht door het heuvelachtige binnenland, en je hebt een dag gevuld met echte Rügen-ervaring - zonder toeristisch vertoon.

Bron: Wikipedia