Uskam

Aan de kustlijn ten noorden van Sassnitz ligt een rotsblok dat er al eeuwen zwijgend de Oostzee in staart. De Uskam, door locals ook wel Klein Helgoland genoemd vanwege zijn karakteristieke omtrek, is een van de opvallendste natuurlijke bezienswaardigdheden van Rügen. Dit imposante rotsblok van 110 ton vertelt een verhaal van ijs, tijd en geologische krachten die nauwelijks te bevatten zijn.

Een reis van miljoenen jaren

Wie voor de Uskam staat, staat eigenlijk ook een beetje in Zuid-Zweden. Het rotsblok bestaat namelijk uit präkambrisch Småland-graniet, een roodachtig gesteente dat rijk is aan alkaalifeldspaat en zijn oorsprong vindt in het Scandinavische vasteland. Tijdens het Pleistoceen, de laatste ijstijd, werd dit kolossale brok steen meegenomen door de gletsjers die zich over Noord-Europa uitstrekten. Kilometer na kilometer, over duizenden jaren, schoof het graniet zuidwaarts totdat het hier, aan de kust van Rügen, tot stilstand kwam.

In 1999 werd de Uskam officieel als geotoop geregistreerd, een erkenning die zijn geologische waarde onderstreept. Het is het zesde grootste bekende zwerfblok van het eiland, met afmetingen van 5,50 meter lang, 4,80 meter breed en 3 meter hoog, en een volume van 41 kubieke meter.

Klein Helgoland: een bijnaam die past

De vergelijking met Helgoland is niet toevallig. Net als het echte Helgoland heeft de Uskam iets eigenzinnigs: hij steekt koppig omhoog uit het water, omringd door de Oostzee, en trekt de blik meteen. De rosse tint van het graniet contrasteert fraai met het blauwgrijs van het zeewater op bewolkte dagen, en glinstert warmrood in het zonlicht. Het is een schilderachtig schouwspel langs de strandpromenade van Sassnitz.

Geschiedenis: bruggen bouwen en verliezen

De Uskam was lange tijd meer dan alleen een bezienswaardigheid op afstand. Via een kleine houten vlondersteiger kon je het rotsblok vroeger daadwerkelijk betreden. Tot 1912 bevond zich hier zelfs het zogenaamde Herrenbad, een apart badgedeelte voor mannen, een gebruik dat typisch was voor de Victoriaanse badcultuur van die tijd.

In de herfst van 1995 maakte een zware stormvloed korte metten met de houten brug op 3 en 4 november. Kort daarna werd een nieuwe brug aangelegd, ditmaal als metalen constructie. Maar ook dat bleek geen duurzame oplossing: op 21 februari 2002 vernielde zwaar drijfijs de metalen brug volledig. Sindsdien is er geen nieuwe verbinding meer hersteld, en is de Uskam alleen nog van de oever te bewonderen.

Wel is er in april 2021 een nieuwe trap aangelegd vanaf de Karl-Liebknecht-Ring, waarmee de strandpromenade en het strand, langs de voet van Klein Helgoland, weer goed bereikbaar zijn.

Praktisch en ligging

De Uskam bevindt zich direct aan de strandpromenade ten noorden van Sassnitz, een van de belangrijkste havensteden van Rügen. De promenade is vrij toegankelijk en het rotsblok is goed te zien vanaf het strand. Een bezoek combineert zich uitstekend met een wandeling langs de kustlijn of een uitstapje naar het nabijgelegen Nationalpark Jasmund, bekend om zijn indrukwekkende krijtrotsen en de befaamde Königsstuhl.

In de omgeving

Wie de Uskam bezoekt, staat al meteen in een van de mooiste kustregio's van Rügen. Op korte afstand liggen de spectaculaire krijtrotsen van Jasmund, het dorp Königsstuhl met zijn uitkijkpunt over de Stubbenkammer, en de gezellige haven van Sassnitz met zijn visrestaurants en veerverbindingen naar Scandinavië. De combinatie van geologisch erfgoed, natuurschoon en kustsfeer maakt dit deel van Rügen tot een aanrader voor elke bezoeker aan het eiland.

Bron: Wikipedia